سازه‌های بتنی یا سازه‌های فولادی زلزله دشمن کدام سازه است

دکتر کرمی راد عضو هیئت مدیره انجمن سازه‌های فلزی در اولویت دوم برای ساخت مسکن در کشور می‌باشد.

آشنایی با مزیت‌های سازه‌های فولادی در مقابله با زلزله

هر کشوری بر اساس مزیت‌های و بر اساس توانمندی‌ها و زیرساخت‌های خود به سمت مزیت‌های موجود حرکت می‌کند.

با توجه به منابع مختلف طبیعی و زیرساخت‌های ایجاد شده در حوزه فولاد در حال حاضر چه به جهت تولید فولاد خام و چه به جهت خدمات فنی و مهندسی کشور ما در رتبه برتر در سطح منطقه و دنیا قرار دارد.
در سال قبل حدود ۳۰ میلیون تن فولاد خام توسط کارخانجات فولادی تولید شده اگر یک میلیون تن از این تولید به سمت تولید ساخت مسکن سرازیر شود سالانه ۲۰۰ هزار مسکن می‌تواند تولید و تحویل مردم شود.
کارخانه‌های سازه‌های فولادی که در کلیه استان‌ها و با ظرفیت‌های مختلف وجود دارند حدوداً ظرفیت تولید ۴ میلیون تن انواع سازه فولادى را در کشور دارند.
شرط اصلی تولید این حجم از مسکن حرکت به سمت تولید صنعتی مسکن می‌باشد.
اما متاسفانه این ظرفیت‌ها در سطح کشور شناخته نشده و کشور به سمت این حجم از تولید صنعتی مسکن حرکت نکرده است.

آیا ساختمان‌های فولادی گران‌تر از سازه‌های بتنی هستند ؟

سازه‌های فولادی به جهت قیمت در نقطه به نقطه تفاوتی بین یک تا یک و نیم میلیون تومان از سازه‌های بتنی به ظاهر گران‌تر می‌باشند اما سازه‌های بتنی طول مدت اجرای بسیار طولانی‌تری نسبت به سازه‌های فولادی دارند.
با توجه به قیمت مسکن در شهر تهران که حداقل در ساختمان‌های نوساز زیر ۸۰ میلیون تومان نمی‌باشد این تفاوت یک میلیون تومان عددی زیر از دو درصد را به خود اختصاص می‌دهد.
البته با توجه به اینکه حداقل تفاوت تولید و نصب سازه‌های فولادی نسبت به سازه‌های بتنی ۶ ماه کمتر می‌باشد و با توجه به تورم عمومی جامعه این مبلغ نیز با توجه به سرعت بالاتر سازه‌های فولادی جبران می‌گردد.

مزیت های سازی فولادی در زلزله ؛

در زلزله ترکیه بویین زهرا کرمانشاه و سایر نقاط در چند سال اخیر ملاحظه شد که سازه‌های فولادی به جهت یکپارچگی و اتصالات و تولید در کارخانه‌ها که امکان رعایت استانداردها را دارند کمتر آسیب دیده‌اند
همچنین متعلقات مربوط به ساختمان شامل نماها دیوارها در سازه‌های فولادی کمتر موجب ریزش شده‌اند البته در سازه‌های فولادی به دلیل امکان جوشکاری فلز به یکدیگر حتی می‌شود دیواره‌ها و نماها را به گونه‌ای طراحی کرد که در زمان زلزله ریزش اتفاق نیفتد
از طرف دیگر با توجه به اینکه وزن سازه فولادی به طور متوسط در هر متر مربع ۷۰۰ کیلوگرم و در سازه بتنی یک تن می‌باشد وزن کمتر باعث فروریزی دیرتر در زمان زلزله می باشد .
سازه‌های فولادی در مقابل حرکت برشی زلزله که عاملیت اصلی فروریخت ساختمان‌ها می‌باشد مقاوم‌تر می‌باشد
زیرا رعایت استانداردهای محاسبه مهندسان در زمان تولید سازه‌های فولادی بهتر انجام می‌شود و این مراقبت‌ها در زمان تولید بتن و یا بتن ریزی بسیار سخت‌تر است

مزیت های سازه فولادی برای شهرسازی ؛
برای ساخت ۱ ساختمان ۸ طبقه در تهران با سازه فولادی حداکثر نیازمند سه ماه نصب و اجرای سقف می‌باشد اما در سازه بتنی حداقل نیازمند ۸ ماه می‌باشد تا ستون زده شود و سقف‌ها به آن متصل شود
ایجاد مزاحمت برای همسایگان تردد ماشین آلات سنگین در طول شب آلودگی بیشتر هوا به دلیل تردد بیشتر ماشین آلات سنگین از دیگر مشکلات برای ساختار شهری در زمان استفاده از سازه بتنی است.
سازه بتنی در چهار فصل ایجاد می‌شود و کیفیت بتن در فصول مختلف و ساعت‌های مختلف قابل کنترل نبوده و می‌تواند اشکالات استانداردی متفاوتی داشته باشد.
فضای معماری مفید در سازه فولادی با توجه به ابعاد کمتر ستون‌ها بهتر از فضای معماری در سازه بتنی می‌باشد.

آیا تکنولوژی تولید ساختمان در کشور ما تکنولوژی آب بری است ؟

سازه‌های بتنی سه برابر سازه‌های فولادی آب مصرف می‌کند سازه‌های بتنی در شهرها و در کارخانه‌های بتن سازی حاشیه شهرها انجام می‌شود و از آب شرب استفاده می‌کند
در کارخانجات تولید بتن آب سفره های زیرزمینی برداشت می‌شود . سپس در زمان استفاده و بتن‌ریزی در سر پروژه‌ها برای نگهداشت بتن از آب لوله کشی ساختمان‌ها استفاده می‌شود که این آب تصفیه شده هزینه بالایی را برای دستگاه‌های حاکمیتی ایجاد می‌کند
در حال حاضر امکان استفاده از آب تصفیه شده فاضلاب برای ساختمان‌های بتنی و کارخانه‌های مرتبط به دو دلیل وجود ندارد
اول گران بودن هزینه انتقال آب فاضلاب تصفیه شده به کارخانه‌ها
دوم نکات بهداشتی آب‌های تصفیه شده فاضلاب در تولید بتن که وارد ساختمان و محل سکونت افراد می‌شود.

راهکار ایمن‌تر کردن ساختمان‌ها در سطح شهر در مقابل زلزله استفاده از سازه‌های فلزی و ارائه مشوق‌ها از سوی شهرداری‌ها به پیمانکاران کارفرمایان و مالکین می‌باشد این کمک می‌تواند به صورت کم کردن هزینه‌های مجوزها از سوی شهرداری شهرداری باشد.
همچنین بانک‌ها می‌توانند در این حوزه با ارائه مشوق‌ها به ساختمان‌هایی که از سازه‌های فولادی استفاده می‌کنند در این حوزه رونق بیشتری ایجاد نمایند.