جایگزینی سازه‌های فولادی به جای بتنی؛ راه‌حلی برای مدیریت بحران آب

عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان سازه‌های فولادی ایران، در جمع خبرنگاران با تأکید بر بحران آب در کلان‌شهرها به‌ویژه پایتخت، هشدار داد که سازه‌های بتنی مصرف آبی بین ۲.۵ تا ۳ برابر بیشتر نسبت به سازه‌های فولادی دارند و پیشنهاد کرد با مشوق‌های مالی و فرهنگی، استفاده از سازه‌های فولادی جایگزین سازه‌های بتنی شود تا هم بحران آب کنترل شود و هم محیط زیست حفظ شود.

به گزارش اقتصادنو،احمد کرمی‌راد، عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان سازه‌های فولادی ایران، در نشست خبری روز دوشنبه (۶ مرداد) در جمع خبرنگاران گفت: مهم‌ترین مسئله‌ای که در این نشست مطرح شد، موضوع بحران آب و سازگاری آن با سازه‌های فولادی بود. ما تلاش داریم که این دغدغه مهم را بیش‌تر به مردم، شرکت‌ها و کلیه دست‌اندرکاران ساخت‌وساز منتقل کنیم تا به مزایای سازه‌های فلزی بیش‌تر توجه شود.

وی با اشاره به مصرف بالای آب در ساخت سازه‌های بتنی اظهار داشت: تحقیقات دقیق نشان داده است که سازه‌های بتنی به‌طور میانگین دو و نیم تا سه برابر بیشتر از سازه‌های فولادی آب مصرف می‌کنند. این موضوع به ویژه در کلان‌شهرهایی مانند تهران بسیار حائز اهمیت است، چرا که بیش از ۶۰ درصد آب مصرفی تهران از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود و این برداشت‌های بی‌رویه باعث پدیده خطرناک فرونشست زمین تا ۳۰ سانتی‌متر در پایتخت شده است.

کرمی‌راد ادامه داد: یکی از مشکلات جدی دیگر در حوزه ساخت‌وساز، استفاده از آب با کیفیت بالا برای تولید بتن است. در واقع آب مصرف‌شده برای بتن در تهران، آبی است که می‌تواند با حداقل هزینه به آب آشامیدنی تبدیل شود، اما متأسفانه در مراحل تولید و عمل‌آوری بتن به طور مداوم مصرف می‌شود.

وی افزود: در چند سال اخیر، ما این موضوع را با دولت‌مردان، تشکل‌ها، صاحبان صنایع و نهادهای مختلف از جمله شهرداری و نظام مهندسی در میان گذاشته‌ایم تا بتوانیم فرهنگ‌سازی کنیم و مشوق‌هایی برای حرکت ساخت‌وسازهای شهری به سمت سازه‌های فولادی ایجاد نماییم.

کرمی‌راد درباره مزایای سازه‌های فولادی گفت: تولید سازه فولادی تقریباً هیچ آبی مصرف نمی‌کند و همین امر آن را به گزینه‌ای بسیار مناسب برای بحران آب تبدیل کرده است. همچنین سازه‌های فولادی، برخلاف سازه‌های بتنی که نخاله‌هایشان ممکن است بیش از هزار سال در طبیعت باقی بماند و یک فاجعه زیست‌محیطی ایجاد کند، کاملاً بازیافت‌پذیر و قابل استفاده مجدد هستند.

وی تاکید کرد : ما پیشنهاد کرده‌ایم که شهرداری، وزارت مسکن و نظام مهندسی با ایجاد مشوق‌هایی مانند اقساط بلندمدت، تخفیف در صدور پروانه و کمک‌های مالی، مردم و شرکت‌های فعال را به سمت استفاده از سازه‌های فولادی سوق دهند.

کرمی‌راد در پایان خاطرنشان کرد: اگر به سمت استفاده گسترده‌تر از سازه‌های فولادی برویم، عمر ساخت‌وسازها به یک‌سوم کاهش یافته، نظم شهری بهتر می‌شود و می‌توان ساختمان‌هایی با عمر بیش از ۱۰۰ سال ساخت. در کشورهای پیشرفته، ساختمان‌ها به‌ندرت زیر ۷۰ تا ۱۰۰ سال تخریب می‌شوند و تنها در صورت نیاز بازسازی می‌شوند؛ این مسیر می‌تواند راهکار عملی، پایدار و زیست‌محور توسعه شهرهای ایران باشد.

کاهش تولید بتن راهکارى براى مدیریت بحران آب

عضو دیگر هیئت‌مدیره انجمن سازه‌های فولادی نیز با هشدار نسبت به مصرف بی‌رویه آب در فرایند ساخت‌وساز، پیشنهاد کرد کاهش تولید بتن در کشور به عنوان یک راهکار عملی برای مدیریت منابع آبی در دستور کار قرار گیرد.

زرین نژاد افزود: در شرایطی که کشور با بحران شدید کم‌آبی مواجه است، مدیریت مصارف آبی در بخش‌های مختلف از جمله صنعت ساختمان‌سازی اهمیت دوچندان پیدا کرده است. با این حال، به نظر می‌رسد استفاده از منابع آبی در تولید مصالحی نظیر بتن همچنان بدون محدودیت ادامه دارد.

وی با اشاره به غفلت تاریخی از توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها در ایران گفت: می‌توانستیم در دهه‌های گذشته با سرمایه‌گذاری در آب‌شیرین‌کن‌های مناطق شمال و جنوب، بحران امروز را به‌مراتب کاهش دهیم، اما این پیش‌بینی و اقدام صورت نگرفت و حالا با کمبود شدید منابع آبی به‌ویژه در اطراف تهران مواجهیم.

وی با اشاره به اینکه تولید بتن ارتباط مستقیمی با مصرف آب دارد افزود: «برای تولید هر مترمکعب بتن به‌طور متوسط ۲۵۰ لیتر آب نیاز داریم. اگر بخواهیم پروژه‌ای با ظرفیت ۱۰ هزار واحد مسکونی ۱۰۰ متری اجرا کنیم، حدود ۱۲۰ میلیون لیتر آب مصرف خواهد شد؛ عددی نگران‌کننده که نشان‌دهنده فشار جدی این صنعت بر منابع آبی کشور است.

زرین‌نژاد با تاکید بر اینکه آب در حال حاضر با قیمتی بسیار پایین در اختیار سازندگان قرار می‌گیرد، گفت: متاسفانه چون هزینه‌ای واقعی بابت مصرف آب در تولید بتن پرداخت نمی‌شود، انگیزه‌ای برای صرفه‌جویی نیز وجود ندارد. این در حالی‌ است که سدهای اطراف تهران به‌شدت با کاهش ذخایر روبه‌رو هستند و مدیریت مصرف باید در اولویت قرار گیرد.

این عضو انجمن سازه‌های فولادی ادامه داد: در چنین شرایطی، یکی از راهکارهای مهم، کاهش وابستگی به بتن و حرکت به سمت سازه‌های جایگزین با مصرف کمتر آب، مانند سازه‌های فولادی است. به‌ویژه اینکه ساخت آب‌شیرین‌کن در سواحل جنوبی و شمالی کشور نیازمند برنامه‌ریزی‌های بلندمدت ۵ تا ۱۰ ساله است و نمی‌تواند پاسخگوی نیاز فوری کشور باشد.